Uit Amsterdams Stadsblad van 25 juni 2003
Water maakt Zuidas echt Amsterdams
Bij een bouwproject vol wolkenkrabbers
denk je niet meteen aan grachten. Maar zou
het niet mooi zijn na aankomst met de trein
op station Zuid-WTC per boot naar de
binnenstad verder te reizen? Dat is precies
waar de plannenmakers voor de Zuidas op
studeren. De aanleiding is dat er meer
wateroppervlak rond de Zuidas moet komen
om zware regenval te kunnen verwerken.
Begin juni viel in de Noordoostpolder door zware buien in korte tijd maar liefst 111 millimeter water. Een gesprek met de projectleider Water Zuidas Roy Berents van de dienst Ruimtelijk Ordening van de gemeente, vindt plaats op de dag na die enorme hoosbuien. Al snel maakt hij duidelijk dat met extreem weer zoals begin juni in de Zuidas bijna geen rekening is gehouden.
„Je kunt niet alles dimensioneren op iets wat maar heel zelden voorkomt,", zegt Berents. „Wij zijn er daarom voor de Zuidas van uitgegaan dat het systeem dertig millimeter in een uur aan moet kunnen en zeventig millimeter per dag. Het eerste komt één keer per tien jaar voor, het tweede één keer per honderd jaar."
Om de bijbehorende kubieke meters water te kunnen verwerken, zijn niettemin ingrijpende maatregelen nodig. De Zuidas krijgt namelijk een zeer dichte bebouwing met een groot oppervlak aan daken en bestrating. Er zijn nauwelijks plekken waar regenwater enige tijd kan blijven staan of waar de grond het water kan
absorberen. Geplande daktuinen bieden maar beperkt soelaas. Al het water afvoeren via de riolering leidt tot overbelasting van het rioolstelsel. Het water laten wegvloeien naar omliggende waterpartijen betekent dat het waterpeil daar te hoog wordt. De plannenmakers zoeken daarom nu de oplossing in vergroting van het wateroppervlak rondom de Zuidas.
Bij doorrekening van alle voorziene bebouwing in de Zuidasvisie 2001 bleek dat er meer moest gebeuren dan tot dusver gedacht om in de Zuidas droge voeten te houden. „We hadden toen al de De Boelegracht in de plannen, die de overgang gaat vormen tussen Zuidas en Buitenveldert. Het bleek echter dat we daarnaast nog acht hectare, pakweg zestien voetbalvelden, extra wateroppervlak nodig hebben."
Je kunt je afvragen waarom kan het peil in bestaande waterpartijen niet tijdelijk wat hoger staan? Berents: "Dat wil het Hoogheemraadschap Amstel-, Gooi- en Vechtstreek per se niet. Ook voor het waterpeil gelden normen en die staan slechts een beperkte verho-
De Prinses Irenegracht is echter nog lang geen acht hectare. Daarom wordt ook gezocht naar andere plekken. Eén daarvan is de uitbreiding van het Beatrixpark, nabij de toekomstige tunnel, waar extra water kan komen. Verder wordt gedacht aan vergroting van de vijver in de lus van de A10-afslag bij de Europaboulevard en verbreding van de ringsloot in het Amstelpark. Ook heeft de DRO het oog laten vallen op het Gijsbrecht van Aemstelpark. Dat is dringend toe aan een opknapbeurt, en die lijkt goed te combineren met meer water. Andere ideeën zijn verbreding van de ringsloot bij Zorgvlied, extra poelen bij de Kalfjeslaan en
meer water in het groene carré rond de afslag Amstelveenseweg.
Ten slotte wordt erover gedacht de De Boelegracht vanaf de VU door te trekken naar de Amstelveenseweg en ook extra water te maken rond de VU zelf. De Boelegracht verbinden met de Prinses Irenegracht, zodat je rondjes zou kunnen varen om de Zuidas, zit er niet in. Noordelijk en zuidelijk deel van de Zuidas liggen namelijk in verschillende polders, waarvan het waterpeil onderling zo'n anderhalve meter verschilt. „Er zouden dan sluizen moeten komen," zegt Berents. „Dat zou het allemaal wat al te kostbaar maken."
René de Leeuw
kele kantoren langs de zuid-kant van de straat zijn er plannen voor ontwikkeling. Als de kantoren wat opschuiven, ontstaat er ruimte voor een vijftien meter brede gracht met ernaast een fietspad. Doorgaand autoverkeer moet dan voortaan via andere straten worden afgewikkeld. De gracht kan verbonden worden met Zuideramstelkanaal en/of de insteekhaven bij de RAI. Hoewel smaller dan de De Boelegracht, is de Prinses Irenegracht wel breed genoeg voor boten. Een idee kan zijn, zodra er een museum in de Zuidas is, de Museumboot hier langs te laten komen. Je kunt ook denken aan hotelboten, bijvoorbeeld naar het Amstelhotel."
ging toe, omdat anders problemen kunnen ontstaan in kelders, tuinen en langs oevers. Ook is gedacht over het versheid afvoeren van water naar de Amstel door het gemaal bij Zorgvlied uit te breiden, maar in natte perioden zit de Amstel al heel vol. Om die reden zijn de dijken langs de Amstel de afgelopen jaren verhoogd. Het beleid van het Hoogheemraadschap is gericht op het zoveel, mogelijk ter plaatse vasthouden van water.'
Het meest opvallende idee voor het creëren van extra wateroppervlakte is om ook aan de noordkant van de Zuidas een begrenzing te maken in de vorm van een gracht, langs de Prinses Irenestraat. „Voor en-